همهء ملك آسمان و زمين مراست و در آسمان و زمين امر و فرمان مراست اگر ظاهر گردانيد آنچه در دلهاى شماست يا باز پوشيد آن را . شعبى و مجاهد و عكرمه گفتند كه : مراد به اين ابداء و اخفاء شهادتست بعضى ديگر گفتند كه : موالات كافران است بيانش در سورهء آل عمران « قُلْ إِنْ تُخْفُوا ما فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ » و اين قول مقاتل و واقدى است بعضى ديگر از علما گفتند : عامّ است ليكن حكم آن منسوخ است بآيت « لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها » رسول صلى اللّه عليه و آله گفت : انّ اللّه تجاوز لامّتى ما حدّثت به أنفسها ما لم تكلّموا به او تعلموا به ، خداى تعالى از امّت من در گذراند آنچه نفس ايشان به آن حديث كند مادام تا نگويند يا نكنند و اين قول عبد اللّه عباس و عبد الله مسعود و ابو هريره است و اين قول ضعيف است از آنكه دليل دلالت كرده است بر نفى تكليف ما لا يطاق و آن از حكيم جايز نبود و اگرچه يك ساعت بود پس آيت متناول باشد اعتقادات و ارادات را ، آنگه گفت : بيامرزد آن را كه خواهد از مستحقّان عقاب و عذاب كند آن را كه خواهد از ايشان . و اين آيت دليل است بر آنكه خداى را هست كه عفو كند از گناه گناه‌كاران كه اگر واجب بودى عذاب كردن ايشان چنان كه اهل وعيد گويند تعليق آن كردن بمشيّت نيكو نبودى و خداى تعالى بر همه چيزى قادر است جماعتى گفتند كه : خداى تعالى بنده را به همه فعل از افعال محاسبه كند جز آنكه هر چه از آن بقول و عمل كرده باشد آن را بقيامت عقوبت كند اگر توبه نكرده باشد و آنچه بدان همّت كرده باشد بدل يا عزم كرده باشد بر آن از معصيت آن را جزا به بيمارى و مصائب و آفات و احزان كند و درين خبرى روايت كرده‌اند از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله كه بدانچه به دو رسد از تبى و نكبتى و به چيزى كه ازو ضايع شود و چيزى كه در گريبان طلب كند و آن در آستين او باشد تا بدانستن آن غمى بدل او رسد اينهمه كفّارت او بود تا كه پيش خداى رسد از گناه پاكيزه شده باشد چنان كه زر سرخ از كورهء زرگر بيرون آيد و گفت صلى اللّه عليه و آله : لا يصيب المؤمن نصب و لا وصب و لا مخمصة حتّى الهمّ يهمّه و لا أذى الّا كفّره اللّه به من خطاياه ، مؤمن را هيچ رنجى و دردى و گرسنگى نرسد تا آنچيز كه او را غمگين كند الّا كه خداى تعالى آن را بكفّارت گناهش كند . و جعفر صادق عليه السّلام گفت كه :